1. Ehersisio ta kuminsá ku yudansa propio sikológiko
Mi no sa si bo tin e sintimentu aki: ora bo ta sinti bo abou, asta si bo djis bai abou pa un kaminata, e estado di ánimo lo ta ineksplikabelmente relahá. Mi tabata pensa ku ehersisio ta pa baha di peso òf forma, te ku un dia e preshon ta muchu pa hala rosea, Mi a haña ku ehersisio tambe ta un sikológiko “yudansa propio”.
Mi ta un trahadó di ofisina promedio, sinta dilanti di un kòmpiuter pa por lo ménos ocho òf nuebe ora pa dia. Ku tempu, no solamente e stijfheid di nek, doló di skouder, e estado di animo ta birando mas i mas iritabel. Spesialmente oranan èkstra den anochi, un selebro drumí ta birando ainda, insomnio a bira e norma. Aweró, riba rekomendashon di un amigu, Mi tabata purba di bai kore mei ora despues di trabou tur dia.
2. Ehersisio no ta djis tokante sodó, ta trata di dopamina
Pa ta honesto, tabata hopi doloroso na promé instante. Ora mi a kuminsá kore, mi rosea tabata kòrtiku, mi pianan tabata pisá, i mi tabata ke entregá despues di sinku minüt. Spesialmente pa mira otronan kore fásilmente dies kilometer, asta un kilometer di nan mes esfuersonan, e brecha sikológiko ta partikularmente grandi. Pero e magia ta ku kada bes bo ta pega na dje, henter e persona ta bira hopi mas fásil, spesialmente e selebro ta kla, i e estado di ánimo ta stabil. Bo ta pega soño mas lihé anochi i ta sinti bo hopi mas mihó e siguiente dia.
Despues di algun siman, Mi a ripará ku e kosnan chikitu ku tabata hasi mi loko, manera e trein ta bini algun minüt lat òf mi koleganan di trabou ta zona un tiki mas duru, no tabata parse di molestiá mi asina tantu. Un estado di mente mas trankil i signifikantemente ménos ansiedat. Ehersisio no solamente ta mehorá mi soño i estado físiko, pero mas importante, e ta afektá mi estado di ánimo i personalidat.
Aweró, Mi a buska algun informashon pa komprondé ku durante ehersisio, e selebro lo saka dopamina, endorfina, esakinan “hormonanan felis”, por aliviá strès i ansiedat efektivamente, i asta konosí komo antidepresivonan natural. Algun estudio a mustra tambe ku ehersisio aeróbiko ta kasi mes efikas ku konseho i remedi pa depreshon leve.
Aunke ehersisio no por solushoná tur e problemanan den bida, e por duna nos un salida pa hala rosea promé ku nos ta bai kibra emoshonalmente. Kada kareda òf sodó ta manera un rekonsiliashon ku mi mes, rekordando mi ku ora mi kurpa ta move, mi mente lo no ta atrapá tur ora.
3. Sinti mas den kòntròl di bo bida
Pero no ta solamente kímika ta kambia kosnan. E kambio di mas grandi pa mi tabata en realidat un sentido di kòntròl.
E ritmo di bida moderno ta muchu lihé, telefonnan selular ta bati konstantemente, trabou nunka ta wòrdu kla, i hopi bia nos ta sinti manera nos ta heridá, pushá dilanti pa tempu i tareanan. Bo ta lanta ku un lista di kosnan pa hasi, i bo ta sera ku informashon no lesá. Ku tempu, hende ta kuminsá desaroyá un sentido di “pèrdida di kòntròl” – no ku nos ta bibando, pero ku bida ta pushando nos.
Pero ora mi ta kore, mundu ta parse di ta slow down. E audífononan ta pone músika trankilisante, pasonan i halamentu di rosea pa forma nan propio ritmo, asta si e tráfiko ta pisá, hasi bochincha, mi kurason ta trankil. Pa mei ora, Mi no mester a papia, no mester a respondé na mensahenan, djis enfoká riba ken mi tabata na e momentu ei. No tin empuhe, no tin aktuashon, no tin KPI, djis ami i e kaminda bou di mi pia. E estado di puresa i konsentrashon aki ta algu ku kasi mi no ta eksperensiá den mi bida diario.
Bo por bisa ku e tabata un huida, pero mi ta preferá di yam’é “hañando mi mes.” Den e proseso di moveshon, Mi ta bolbe papia ku mi kurpa, bolbe sinti e ritmo i halamentu di rosea, i bolbe haña e mes ku por slow down, por enfoká, por basha. Asta si ta djis pa mei ora, e sentido ei di “propiedat” di mi tempu ta sufisiente pa yuda mi resistí e kaos i kansansio di dia.
I, den transkurso di tempu, Mi a haña ku ehersisio a hasi mi ménos suseptibel na influensia di pafó. Mi ta mas stabil emoshonalmente, Mi ta mas desisivo den mi desishonnan. Kisas esaki ta un otro manifestashon di “sintimentu den kòntròl” : no ta kontrolá tur kos, pero por stabilisá bo mes dilanti di e insertidumbrenan di bida.
4. Tur tipo di ehersisio tin su propio forma di sanashon
Aweró, Mi a purba yoga, landando, keiru, i diferente deporte a duna mi diferente sintimentu.
- Yoga a pone mi bolbe komprondé e kurpa i a haña ku hopi emoshon ta skondí den e kurpa, manera lomba di largu plaso i konfiansa propio interno;
- Landando ta un tipo di relahamentu ekstremo, e sintimentu di ta rondoná pa awa ta pone hende sinti mes sigur ku regresá na matris di e mama;
- Kanando ta mas manera un biahe spiritual, kanando den naturalesa, e “zonido” den e kurason lo baha for di su mes.
5. Ehersisio no ta un panacea, pero e por yuda bo bira mas fuerte
Kómpolaga, ehersisio no ta un panacea. E no por solushoná tur problema, paga bo hipotek pa bo, òf hasi bo hefe diripiente amabel i bo trabou mas fásil. Realidat ta keda realidat, i e difikultatnan di bida lo no disparsé djis pasobra bo a kore algun kilometer. Pero e nifikashon di ehersisio nunka ta tokante “solushoná problemanan”, pero mas bien permití nos pa tin mas resiliensia ora di enfrentá e problemanan aki.
Ora un hende ta físikamente i mentalmente agotá, nan ta wòrdu derotá fásilmente pa asuntunan trivial. Loke deporte ta trese no ta solamente forsa físiko pero tambe resiliensia mental. E ta ofresé bo un salida ora bo ta den un estado di ánimo abou i un tiki di konfiansa ora preshon bini. Ta manera bida a parti bo un mal man di karta; deporte lo no mehorá e karchinan, pero e ta duna bo e forsa i trankilidat pa hunga kada un sin pániko.
Ehersisio tambe ta pone nos realisá ku nos ta “den kòntròl”. Bo por skohe pa lanta, sali i soda sin warda ningun oportunidat òf aprobashon di otronan. E proseso aki inisiá i kompletá pa bo mes lo konstruí gradualmente e kreensia den bo subkonsiente ku “Mi por kambia algu”. I e kreensia aki ta partikularmente balioso ora ta enfrentá e aspektonan inkontrolabel di bida.
Asta si ta djis trinta minüt pa dia, ta sufisiente pa bira un sosten interno. No pa bira un hende mas fuerte pa konkistá mundu, pero pa mantené bo mes ritmo i integridat den e mundu ku ta kambia konstantemente aki.
6. Duna bo mes un chèns pa move
E ora ei, si bo ta sinti bo malu últimamente, faltando energia, i asta ta haña ku ta agotador pa habri e kortinanan, dikon no duna bo mes un chèns pa move? E no mester ta intenso, ni bo no mester pone metanan grandi for di kuminsamentu. Asta algu asina simpel manera kana 5,000 paso pa dia, tumando un buèlta rònt di bo bario, òf hasi algun sèt di stretch na kas ta un komienso.
Lo bo haña ku asta un sodó leve òf djis algun minüt di moveshon por suavisa bo estado di ánimo. Frekeunte, no ta ku nos di bèrdat “no por hasié,” pero ku nos a keda atrapá pa nos emoshonnan pa muchu largu i mester di un empuhe suave pa lanta nos vitalidat inherente.
E vitalidat aki no mester agradá niun hende òf logra ningun meta spesífiko; e ta eksistí simplemente pa bo. Ta manera sende un lampi, permitiendo bo pa mira bo mes ritmo i direkshon atrobe meimei di e drukte i kaos di bida.
Finalmente, Mi ke kompartí un sita ku mi gusta hopi:
“Deporte no ta pa kambia e manera ku otronan ta mira bo, nan ta tokante di kambia e manera ku bo ta mira mundu.”


